Web Sitesi Hızı Neden Önemli? Core Web Vitals Rehberi

Yerel işletme sitelerine gelen trafiğin büyük kısmı telefondan gelir. Müşteri yolda, sırada ya da başka bir sekmede karar verir. Sayfa açılana kadar geçen her saniye o kararın rakibe kaymasına açık bir kapı bırakır.

Reklam veriyorsanız hesap daha da nettir. Tıklamanın parasını sayfa açılmadan da ödersiniz. Google Ads'in reklam sıralamasında açılış sayfası deneyimini de değerlendirdiğini Google Ads rehberimizde anlatmıştık.

Sıralama tarafında ise Google'ın kendi ifadesi sanıldığından ölçülü. Sayfa deneyimi dokümanında "There is no single signal. Our core ranking systems look at a variety of signals that align with overall page experience" yazıyor, yani tek bir sayfa deneyimi sinyali yok. Aynı sayfa "Core Web Vitals are used by our ranking systems" diyerek bu metriklerin sıralama sistemlerinde kullanıldığını da doğruluyor. Devamında şu cümle geliyor, "Google Search always seeks to show the most relevant content, even if the page experience is sub-par."

Yani en alakalı içerik, deneyimi kusurlu olsa bile öne çıkabiliyor. Hız benzer kalitedeki sayfalar arasında fark yaratan bir unsur. Asıl kayıp sıralamada yaşanmaz. Siteye gelen ziyaretçinin arama düğmesine hiç dokunmadan geri dönmesinde yaşanır.

Kaçırıyor çoğu işletme bu ayrımı.

Ölçmeden düzeltmeye başlamayın. Şu dört adım telefonla bile yapılabilir ve hiçbir kurulum istemez.

1. 1Tarayıcıda pagespeed.web.dev adresini açın.
2. 2Kutuya ana sayfanızın tam adresini yapıştırın (başında https:// olacak şekilde) ve Analiz Et düğmesine basın.
3. 3Sonuç gelince Mobil sekmesinde kalın. Masaüstü sekmesi genelde daha iyi görünür ve sizi yanıltır.
4. 4En üstteki gerçek kullanıcı deneyimi bölümünde LCP, INP ve CLS satırlarını okuyun. Üçü de yeşilse değerlendirme geçmiş demektir.

Aynı testi reklamlarınızın indiği sayfa ve en çok ziyaret edilen hizmet sayfası için tekrarlayın. Üç ölçüm, üç ekran görüntüsü. Bu kadarı geliştiricinizle konuşmanız için yeterli, çünkü artık elinizde hangi sayfanın hangi metrikte takıldığını gösteren bir kayıt var ve konuşma somut bir satıra oturuyor.

Bir de şu tuzak var. Sayfanız az ziyaret alıyorsa Google o adres için yeterli gerçek kullanıcı verisi toplayamaz ve PageSpeed Insights sessizce alan adının tamamına geçer. Aracın dokümanında bu davranış "PSI will fall back to origin-level granularity" diye yazılı. Yani ekranda gördüğünüz değerler test ettiğiniz sayfaya değil, sitenin geneline ait olabilir. Başlığın hangi adresi işaret ettiğine bakın.

Saha verisi kendi içinde de gecikmelidir. Google bu verinin "the previous 28-day collection period" boyunca toplandığını söylüyor. Bugün yaptığınız düzeltme yarın tabloya yansımaz.

Sitede hissettiğiniz belirti genelde tek bir metriğe işaret eder. Tabloyu soldan sağa okuyun ve kendi durumunuza en yakın satırı bulun.

Son satır özellikle önemli. Search Console benzer sayfaları gruplayıp tek bir durum verir, bu yüzden bir şablon hatası yüzlerce adresi aynı anda kırmızıya çevirebilir.

Core Web Vitals üç ölçüden oluşuyor ve her birinin kendi eşiği var. Aşağıdaki değerler web.dev'deki metrik sayfalarından.

• LCP (Largest Contentful Paint): Ekrandaki en büyük içerik öğesinin görünür hâle gelme süresi. Google LCP sayfasında "sites should strive to have Largest Contentful Paint of 2.5 seconds or less" diyor; kötü sınırı için de "poor values are greater than 4.0 seconds" yazıyor.
• INP (Interaction to Next Paint): Dokunma, tıklama ya da klavye girişinden sonra sayfanın görsel tepki vermesine kadar geçen süre. Doküman üç aralığı ayırıyor. "An INP below or at 200 milliseconds means a page has good responsiveness", "An INP above 200 milliseconds and below or at 500 milliseconds means a page's responsiveness needs improvement", "An INP above 500 milliseconds means a page has poor responsiveness."
• CLS (Cumulative Layout Shift): Sayfa yüklenirken içeriğin beklenmedik kayma miktarı. CLS sayfasında "sites should strive to have a CLS score of 0.1 or less" ve "Poor values are greater than 0.25" yazıyor.

Bu sayıların tek bir ziyaretle ilgisi yok. Google değerlendirmeyi ziyaretlerin çoğunluğu üzerinden yapıyor ve web.dev bunu "a good threshold to measure is the 75th percentile of page loads, segmented across mobile and desktop devices" diye tanımlıyor. Sizin ofisteki fiber bağlantınızda tek seferlik açılış bu tabloyu temsil etmez.

Sayfanın altındaki 0-100 puan, laboratuvar ölçümlerinden hesaplanan bir özet. Google'ın sıralamada kullandığı değer bu değil. Hangi metrikten kurulduğunu görünce fark netleşiyor.

Şaşırtıyor bu tablo çoğu kişiyi. En büyük ağırlık Core Web Vitals metriği olmayan TBT'de duruyor ve puanın içinde INP hiç geçmiyor. Laboratuvar testinde gerçek bir kullanıcı dokunuşu olmadığı için INP ölçülemiyor, onun yerine yakın bir gösterge olarak TBT raporlanıyor.

Puanın oynaklığı da Lighthouse dokümanında kabul ediliyor, "A lot of the variability in your overall Performance score and metric values is not due to Lighthouse" deniyor. Aynı sayfayı arka arkaya iki kez test edin, iki farklı sayı görürsünüz.

Buradan çıkan pratik sonuç sade. Puanı 100'e çıkarmak için içerikten, formdan ya da ölçüm kodundan vazgeçmek kötü bir takas. Üç metriğin de yeşil olması, 92 yerine 100 görmekten daha değerli.

Türkçe rehberlerin çoğunda aynı cümle dönüyor. Biri "bir web sitesi 3 saniyeden uzun sürede açılıyorsa ziyaretçilerin büyük kısmı siteyi terk ediyor" diyor, bir diğeri yükleme süresi 1 saniyeden 3 saniyeye çıkınca terk oranının belli bir yüzde arttığını yazıyor.

Bu kısayolun iki sorunu var. Birincisi, Google'ın ölçtüğü şey tek bir sayfa açılma süresi değil; üç ayrı metrik ve her birinin ayrı eşiği var. İkincisi, değerlendirme tek bir ziyaretin süresine değil, ziyaretlerin 75. persentiline bakıyor.

Somut bir örnek üzerinden bakalım. LCP'si 2 saniye olan bir site "3 saniye kuralı"na göre hızlı sayılır. Aynı sitenin INP'si 600 milisaniyeyse Google'ın tanımına göre tepkisi kötü, çünkü doküman 500 milisaniye üstünü açıkça kötü sayıyor. Görsel sıkıştırarak burada hiçbir şey kazanmazsınız. Sorunun adresi script'ler.

Önce ölçün, sonra hangi metriğin kırmızı olduğuna göre iş sırası kurun.

Yerel işletme sitelerinde aynı beş kalem dönüp duruyor. Hangisinin sizde etkili olduğunu ölçüm söyler.

Tek tek sayfa test etmek bir yere kadar gider. Sitenin genelinde hangi sorunun kaç sayfayı etkilediğini görmek için Search Console raporu gerekir.

1. 1Search Console'da mülkünüzü seçin, sol menüde Deneyim başlığı altındaki Önemli Web Verileri raporunu açın. Doğrudan adresi search.google.com/search-console/core-web-vitals.
2. 2Mobil raporla başlayın. Google'ın yardım sayfası raporun sayfaları üç durumda grupladığını söylüyor, "grouped by status (Poor, Need improvement, Good)".
3. 3Bir soruna tıklayıp örnek adresleri alın, bunları PageSpeed Insights'ta tek tek açın.
4. 4Düzeltme yayına girdikten sonra rapordaki doğrulamayı başlatın. Google bunu "Click Start Tracking to start a 28-day monitoring session" diye tarif ediyor, yani sonucu görmek için 28 günlük bir izleme penceresi açılıyor.

Raporda hiç veri görmeyebilirsiniz. Yeni açılmış ya da az ziyaret alan sitelerde bu normaldir ve bir hata değildir; yeterli gerçek kullanıcı verisi birikene kadar laboratuvar sonuçlarıyla çalışırsınız.

Raporun asıl değeri de burada ortaya çıkıyor, çünkü tek tek sayfa test ederken gözden kaçan şablon hatalarını gruplar hâlinde önünüze koyuyor ve hangi düzeltmenin kaç sayfayı birden kurtaracağını görmenizi sağlıyor.

Aşağıdaki listeyi telefonunuz elinizdeyken sırayla geçin.

Listede üçten fazla eksik varsa ölçüm yapmadan tahmin yürütüyorsunuz demektir.

• Ana sayfa, en önemli hizmet sayfası ve reklamın indiği sayfa PageSpeed Insights'ta mobil olarak test edildi
• Üç sayfanın da LCP, INP ve CLS satırları yeşil
• PageSpeed Insights sonucunda verinin sayfaya mı alan adına mı ait olduğu kontrol edildi
• Search Console > Deneyim > Önemli Web Verileri raporunda Kötü durumda sayfa yok
• Site, Wi-Fi kapalıyken telefondan açıldığında başlık ve ana görsel ilk saniyelerde görünüyor
• Sayfa yüklenirken butonlar ve metinler yer değiştirmiyor
• Arama, menü ve WhatsApp butonları dokunulduğunda bekletmeden tepki veriyor
• Son ay eklenen fotoğraflar yüklenmeden önce küçültülmüş
• Kampanyası biten takip kodları ve kullanılmayan eklentiler kaldırıldı
• Hosting, önbellek ve güncellemelerin kimin sorumluluğunda olduğu yazılı

Hız çalışması her zaman ilk iş değil.

Sitenizde henüz iletişim bilgisi, hizmet açıklaması ya da çalışan bir form yoksa milisaniye kovalamanın karşılığı olmaz. Önce sayfanın işini yapması gerekir. Aynı şekilde aylık ziyaretçi sayısı çok düşük bir sitede Core Web Vitals raporu boş kalacağı için ölçemediğiniz bir şeyi iyileştirmeye çalışırsınız; o durumda enerjinizi görünürlüğe verin. Yerel aramalarda görünürlüğü neyin belirlediğini yerel SEO rehberimizde anlattık.

Üç metrik de yeşilse durun. Yeşilden daha yeşil yok ve Google eşiği geçmiş sayfalar arasında hız sırasına göre ek bir puan dağıtmıyor.

Tablodaki siz satırları gerçekten sizin işiniz. Fotoğrafı yüklemeden önce küçültmek, kullanılmayan eklentiyi kaldırmak, ayda bir ölçüm almak bir saatlik bir alışkanlık.

Geri kalanı kod, sunucu ve tema tarafında. Şu işaretlerden ikisi birden varsa tek başınıza çözemezsiniz. Search Console raporunda Kötü grubu şablon seviyesinde ve büyüyor. Sunucu yanıt süresi düzeltilen görsellere rağmen yüksek kalıyor. Tema ya da sayfa oluşturucu her güncellemede aynı sorunu geri getiriyor.

Bu üç işaret aynı anda görünüyorsa mesele tek tek dosyaları sıkıştırmakta bitmiyor, çünkü sorunu üreten şey sitenin kurulduğu yapının kendisidir ve her düzeltme bir sonraki güncellemede geri alınır.

Hızı içerik, teknik kurgu ve yerel görünürlükle birlikte ele alan bir çalışma için SEO hizmetimize bakabilir, sitenizin mevcut ölçümlerini konuşmak için bize yazabilirsiniz.