Hazır Site mi Özel Tasarım mı? Karar Rehberi

Aşağıdaki tablo iki yolu aynı kriterlerle yan yana koyuyor. Hiçbir satırda hangisinin üstün olduğu yazmıyor. Değişiyor cevap işletmeden işletmeye.

Tablodaki en kritik satır sonuncudan bir öncekidir.

Taşınma satırı, bugün imzaladığınız kararın birkaç yıl sonraki bedelini belirliyor ve çoğu işletme bu maliyeti ancak siteyi büyütmeye karar verdiğinde, yani en kötü zamanda fark ediyor.

Hazır platformun gerçek avantajı hız. Ucuzluk ikinci sırada. Bir fikri test etmek, yeni bir hizmeti duyurmak ya da henüz kazanç üretmeyen bir işi görünür kılmak için haftalar beklemenin anlamı yok.

Şu tarife uyuyorsanız hazır platform mantıklı.

• Beş on sayfalık bir site yetiyor, sayfa yapısı da zamanla pek değişmeyecek.
• Siteden beklentiniz iletişim bilgisi, hizmet anlatımı ve bir form.
• İşletmenin görünürlüğü ağırlıkla Google İşletme Profili ve sosyal medya üstünden geliyor, site destek rolünde.
• Henüz hangi hizmetin öne çıkacağını bilmiyorsunuz ve altı ay sonra her şeyi değiştirme ihtimaliniz yüksek.
• Reklam yayınlamıyorsunuz ya da düşük bütçeyle deniyorsunuz.

Bu listeye uyan bir kuaför ya da küçük bir hizmet işletmesi için hazır platformla başlamak makul bir karar. Bir yıl sonra siteye gerçekten ihtiyaç duyulduğu anlaşılırsa, o zamana kadar toplanan içerik ve fotoğraflar zaten elinizde olur ve ikinci turda çok daha net bir brief yazarsınız.

Reklam tarafında durum biraz değişiyor. Tek bir kampanya için ayrı bir sayfa kuracaksanız, o sayfanın tek işi ziyaretçiyi forma taşımaktır ve şablon yapısı çoğu zaman yeter. Açılış sayfası nedir yazımızda bu sayfanın kurumsal siteden farkını anlattık.

Hazır platformun işe yaramadığı bir durum da var. Sitenin kendisi satış kanalıysa, yani ziyaretçi siteye gelip randevu alıyor ya da sipariş veriyorsa, panelin sunmadığı her küçük istek ayrı bir engele dönüşür ve bir süre sonra işletme kendi çalışma biçimini panele uydurmaya başlar.

Tersi olmalı.

Özel tasarımın gerekçesi estetik değil. İşleyiş.

Site üstünde dönen bir akış varsa şablonun sınırına çabuk çarpılır. Randevu saatlerinin kliniğin çalışma düzenine göre açılıp kapanması, teklif formunun metrekareye göre hesap yapması, bayilerin kendi paneline girmesi, hepsi şablonun sunmadığı işlerdir ve uygulama marketinde birebir karşılığı çoğunlukla bulunmaz.

İkinci gerekçe içerik mimarisi. Otuz hizmeti olan bir işletmede her hizmetin kendi sayfası, kendi sorusu ve kendi iç bağlantısı olur; bu yapı şablonun menüsüne sığdırılmaya çalışıldığında sayfalar birbirine benzer ve arama motoru hangisini göstereceğini şaşırır.

Üçüncü gerekçe sahiplik. Dosyalar sizin sunucunuzdaysa, çalıştığınız kişiyle yollar ayrıldığında site yerinde kalır.

Özel tasarımın bedeli de açık. Başlangıç maliyeti daha yüksek, yapım daha uzun sürüyor ve teslim sonrası güncellemeler için ya panel kullanmayı öğrenmeniz ya da bakım anlaşması yapmanız gerekiyor. Şablonu açıp renk değiştirmek kadar hızlı değil hiçbiri.

Kurumsal tarafta bu üç gerekçenin ikisi birden varsa özel tasarım artık tercih meselesi olmaktan çıkıyor. Kurumsal web sitesi hizmetimizde bu yapıyı sayfa haritasından başlayarak kuruyoruz.

Burası rehberlerin en az yazdığı yer. Oysa kararın uzun vadeli bedeli tam burada duruyor.

Hangi platformda olursanız olun, şu dört adımı bugün deneyebilirsiniz.

1. 1Panelde "dışa aktar" ya da "export" geçen bir düğme arayın. Blog yazıları, ürünler ve kişi listesi için ayrı ayrı bakın.
2. 2Bulduğunuz dosyayı indirin ve açın. İçinde metinlerin tamamı var mı, yoksa yalnız başlıklar mı geliyor?
3. 3Alan adınızın kime ait olduğunu kontrol edin. Kayıt sizin adınıza mı, yoksa siteyi yapan kişinin hesabında mı?
4. 4Görsellerin toplu olarak indirilebildiği bir yer var mı bakın. Yoksa sayfa sayfa indirmek zorunda kalacaksınız.

Dört adımın cevabı elinizdeyse taşınma maliyetini kabaca biliyorsunuz demektir.

Yaygın bir uyarı var, "ödemeyi kesince site gider" diyor. Hazır site karşılaştırması yapan Türkçe rehberlerde bu cümle "kiralık düzen" başlığı altında sık geçiyor. Platformun kendi iptal dokümanı ise başka bir tablo çiziyor.

Wix, plan iptali sayfasında sitenin yayında kaldığını söylüyor. "If you cancel your plan, your site is still active and can be viewed online" yazıyor. İçerik için de "canceling your plan does not delete your site content" diyor.

Değişen şey adres. Aynı doküman "After canceling, your site address reverts to the free Wix URL (siteprefix.wixsite.com/siteaddress) and Wix ads appear on your site" diyor. Bir de ayrı abonelikler uyarısı var, "Canceling your site plan does not cancel any domain, business email, or app subscriptions that you have in your Wix account. You must cancel those separately".

Asıl risk burada. Site silinmiyor ama adresi değişiyor, yani kartvizitinizdeki, Google İşletme Profilinizdeki ve reklamlarınızdaki bağlantı başka bir yere gidiyor.

Kaçırıyor çoğu işletme sahibi bu ayrımı.

Google bu durumu taşınma olarak görüyor ve bedelini kendi dokümanında yazıyor. "Expect temporary fluctuation in site ranking during the move" diyor. Süre için de "For medium-sized websites, it can take a few weeks or more for Google to gradually start showing the new URLs instead of the old ones (and for larger sites, even longer)" ifadesini kullanıyor.

Tek teselli yönlendirmede. Google, "301 and other permanent redirects don't cause a loss in PageRank" diyor. Ama 301 yönlendirmesi kurabilmek için eski adresin kontrolü sizde olmalı ve ücretsiz platform adresinde bu kontrol sizde olmaz.

"Hazır siteler yavaştır" cümlesi hem karşılaştırma yazılarında hem satış konuşmalarında sık geçer. Ölçüsüz olduğu için işe yaramaz.

Google'ın sayfa deneyimi için kullandığı ölçü seti Core Web Vitals. web.dev bunu "Core Web Vitals are the subset of Web Vitals that apply to all web pages, should be measured by all site owners, and will be surfaced across all Google tools" diye tanımlıyor. Üç metriğin eşiği de aynı sayfada duruyor.

• En büyük içerik boyaması için "LCP should occur within 2.5 seconds of when the page first starts loading".
• Etkileşim gecikmesi için "Pages should have a INP of 200 milliseconds or less".
• Düzen kayması için "Pages should maintain a CLS of 0.1 or less".

Bu eşikler platformdan bağımsız. Hazır platformda kurulmuş sade bir site bu üç hedefi tutturabilir; özel yazılmış ama görselleri sıkıştırılmamış bir site tutturamaz. Bir restoran projesinde yüzlerce MB'lık ham fotoğrafın doğrudan site kaynağına girdiğini gördük, orada sorunun kaynağı platform değildi.

Kendi sitenizi PageSpeed Insights'a girip saha verisine bakın. Bitiriyor bu ölçüm çoğu tartışmayı. Sitenin hızının neden önemli olduğunu ayrı bir yazıda ölçüm adımlarıyla anlattık.

Hazır platformlar dışarıdan kod eklemeye izin veriyor, ama koşullu. Wix özel kod yardım sayfasında "Make sure that your site is published and has a connected domain" diyor. Yani ücretsiz adreste kalan bir sitede bu kapı kapalı.

Destek sınırı da yazılı. Aynı yardım merkezinde "Wix does not provide support for technical issues with third-party code snippets" geçiyor.

Performans tarafında platformun kendi uyarısı var. Üçüncü taraf kod sayfasında "However, third-party code can impact your site's performance and loading time if not optimized" diyor ve alternatifini öneriyor, "As an alternative, we recommend using Wix's integrations to embed marketing tools on your site".

Buradan pratik bir kural çıkıyor. Kullanacağınız muhasebe programı, randevu sistemi ya da kargo entegrasyonu platformun kendi uygulama marketinde varsa hazır platform sorun çıkarmaz. Yoksa her entegrasyon ayrı bir pazarlık konusu olur ve bazıları hiç mümkün olmaz.

Teklif alırken bu soruyu tek cümlede sorun. Şu üç aracı siteye bağlayabiliyor musunuz, hangisi için ek geliştirme gerekiyor?

Bazen soru yanlış. Sitenin kendisi öncelik olmayabilir.

Yeni açılmış bir yerel işletme için ilk kazanç genelde haritalardan gelir ve elde doğru düzgün içerik yokken site yaptırmak boşa gider. Önce hizmet anlatımları, gerçek fotoğraflar ve fiyat politikası netleşsin.

Bir kurumsal sitede 17 hizmet sayfasının şablon olarak hazır durduğunu ama her birinin içeriğinin boş olduğunu gördük. Şablonun hazır olması içeriğin hazır olması anlamına gelmiyor. İnce içerik riski hazırda da özelde de aynı.

Gördük bunu birkaç kez.

İşletmelerden en geç gelen kalemler genelde aynı. Gerçek bir e-posta adresi, açık adres, referans izinleri, profesyonel fotoğraf ve alan adı bilgisi. Bunlar toplanmadan hangi yolu seçtiğinizin pek önemi kalmıyor, çünkü her iki yolda da site boş kutularla yayına çıkıyor ve o kutuları sonradan doldurmak ilk seferde doldurmaktan hep daha zor oluyor.

Üçüncü bir yol da var. Kurumsal siteyi ertelerken reklam için tek bir açılış sayfasıyla başlayabilirsiniz; açılış sayfası tasarımı hem hızlı çıkar hem de hangi hizmetin talep gördüğünü ölçmenizi sağlar, sonra kurumsal yapı o veriyle kurulur.

Hangi yolu seçerseniz seçin, ilk iş sahipliği yazılı hale getirmek. Aşağıdaki maddeleri teklif aldığınız yere olduğu gibi sorun.

Bu altı sorunun cevabı hazır platformda da özel tasarımda da net olmalı. Cevapları sözlü almayın; teklif metnine ya da sözleşmeye yazılmasını isteyin, çünkü sahiplik tartışması çıktığında geriye dönüp bakılacak tek yer o metin oluyor ve hatırlanan konuşmaların hiçbir hükmü olmuyor.

Maliyet tarafını kalem kalem görmek isterseniz web sitesi yaptırma fiyatları yazımızda hangi kalemin neye göre değiştiğini yazdık. Yayına çıktıktan sonraki güncelleme, yedek ve sürüm işleri için de hosting ve bakım tarafına bakabilirsiniz. Hangi paketin size uyduğuna birlikte karar vermek isterseniz fiyatlandırma sayfasından başlayabilirsiniz.

• Alan adı kimin adına kayıtlı olacak, yönetim paneline erişim bende olacak mı?
• Barındırma hesabı kimin? Şifreleri isteyebilir miyim?
• İçeriği dışa aktarma imkanı var mı, hangi formatta?
• Site dosyaları ve varsa veritabanı yedeği talep ettiğimde veriliyor mu?
• Çalışmayı bitirirsek site aynı adreste çalışmaya devam eder mi?
• Teslimden sonra hız ölçümü paylaşılacak mı?