Web Tasarım

Web Sitesi Kaç Günde Yapılır? Süreyi Ne Belirler?

İş süresi ile takvim süresi ayrı iki şey. Altı adımın her birinde işi yapan tarafın süresi ne kadar, takvimi uzatan ne; belgeli .tr başvurusu ve DNS geçişi dahil.

YG

Yusuf Güner

12 dk okuma

Tek sayfalık bir açılış sayfası 24-36 saatte, kurumsal bir işletme sitesi 2-5 günde teslim edilir. Tek şartla. Metin, görsel, alan adı bilgisi ve onayı verecek kişi hazır olacak. Hazır değilse takvim uzar, ama uzatan şey kod yazma hızı olmaz.

Takvim süresi ile iş süresi ayrı iki şeydir. İş süresi tasarımın kurulması, sayfaların yazılması ve testtir; bu taraf günlerle ölçülür. Takvim süresi ise işletmenin masaya ne zaman oturduğuna bağlıdır, ve iki sürenin arasını açan şey genelde aynı yerden çıkar. İşletmeden beklenen malzeme ve geciken onay.

Kısaca

  • 1Açılış sayfasında teslim bandı 24-36 saat, kurumsal tanıtım sitesinde 2-5 gün; şart, malzemenin ve onayın hazır olması.
  • 2Takvimi uzatan şey kod yazma hızı değil. Gelmeyen metin ve fotoğraf, birden çok karar verici, belirsiz geri bildirim.
  • 3Belgeli .tr uzantılarında başvuru TRABİS incelemesine bağlı; bu süreç siteyi yapan taraftan bağımsız işler.
  • 4Yayına girmekle Google'da çıkmak ayrı işler. Google taramanın birkaç günden birkaç haftaya sürebileceğini yazıyor ve dizine almayı garanti etmiyor.

Başlamadan önce hazır etmeniz gerekenler

Aşağıdaki liste projenin ilk gününde masada olması gerekenleri sayar. Tek oturumda toplanabilir. Toplanmazsa iki günlük iş üç haftaya yayılır.

  • İşletmenin tabeladaki tam adı ve varsa ticari unvanı
  • Müşterinin gerçekten ulaşabildiği bir telefon numarası
  • Çalışan bir e-posta adresi (sitedeki formlar buraya düşecek)
  • Açık adres ya da hizmet verdiğiniz ilçelerin listesi
  • Çalışma saatleri
  • Hizmetlerin listesi ve her biri için birkaç cümlelik açıklama
  • Logo dosyası (mümkünse vektör, yoksa arka planı saydam PNG)
  • İşletmeden ve yapılan işlerden fotoğraflar
  • Referans olarak göstereceğiniz işler için müşteri izni
  • Alan adı varsa kayıt panelinin kullanıcı adı ve şifresi; yoksa almak istediğiniz adres
  • Sosyal medya hesaplarının tam adresleri
  • Beğendiğiniz 2-3 örnek site ve her birinde neyi beğendiğiniz
  • Onayı verecek tek kişinin adı

Listenin son maddesi en çok fark yaratanı

Onayı verecek tek kişinin adı küçük bir madde gibi görünür ama süreyi en çok o belirler. İki ortak tasarıma ayrı ayrı yorum yolluyorsa revizyon turu uzar, çünkü birinin beğendiği başlık ötekine uzun gelir ve arayı kapatacak kimse olmadığı için ekran ikisinin arasında bekler.

Sahada en geç gelen kalemler hep aynı çıkıyor. Gerçek bir e-posta adresi, açık adres, referans izinleri, gerçek müşteri yorumları, profesyonel fotoğraf, alan adı bilgisi.

Gecikiyor takvim çoğu zaman tam burada. Toplarsanız süreç vaat edilen bantta kalır.

Adım 1: Kapsam ve sayfa planı

Burada sitenin kaç sayfa olacağı, her sayfada ne duracağı ve ziyaretçinin hangi düğmeye basmasını istediğiniz kararlaştırılır. Bir kuaför için bu genelde beş sayfadır. Bir diş kliniği için tedavi başlıkları yüzünden daha fazla.

Bu adım yarım günle bir gün arası sürer ve neredeyse tamamı konuşmadır. Kod yazılmaz.

Süreyi burada uzatan tek şey kapsamın kararsız kalması. "Şimdilik beş sayfa olsun, sonra bakarız" cümlesi projenin ortasında sayfa eklemek anlamına gelir ve eklenen her sayfa tasarımdan test aşamasına kadar her adımı yeniden tetikler.

Bir de şu var: çok sayfa iyi site demek değil. Denetlediğimiz bir kurumsal sitede 17 hizmet sayfası şablon olarak hazırdı, içlerinin hepsi boştu. Google tarafında bu ince içerik riski taşır. Beş dolu sayfa, on yedi boş sayfadan iyidir.

Adım 2: Tasarım

Tasarım aşamasında sitenin görünüşü kurulur. Renk, yazı tipi, düğme biçimi, ana sayfanın düzeni. Açılış sayfasında tek bir ekran tasarlanır; kurumsal sitede ana sayfa ve bir iç sayfa tasarlanır, kalan sayfalar aynı düzeni tekrarlar.

Bu adımda sizden beklenen şey kısa ve net bir geri bildirim. "Bir şeyler eksik gibi" cümlesi bir tur daha demek. "Başlıktaki yazı küçük, telefonda okunmuyor" cümlesi ise aynı gün çözülür.

Çok gördük bunu. Revizyon turunun uzunluğunu belirleyen şey, geri bildirimin ne kadar somut olduğu.

Tasarımı haftalara yayan planlar var. Küçük bir işletme sitesi için o haftaların çoğu üretim değil bekleme; ekran hazır durur, onay beklenir. Süreç ölçülürken bu ikisini ayırmak gerekir, çünkü işletme sahibi takvimde üç hafta görüp bunun üç haftalık iş olduğunu sanıyor ve ödediği paranın karşılığını yanlış yerde arıyor.

Adım 3: Geliştirme ve kurulum

Onaylanan tasarım burada çalışan bir siteye dönüşür. Sayfalar kodlanır, mobil görünüm ayarlanır, formlar bağlanır, hosting kurulur, SSL sertifikası açılır.

Yerel bir işletme sitesinde bu adımın süresi sayfa sayısıyla doğru orantılı değildir. Aynı düzeni tekrarlayan on sayfa, birbirinden farklı üç sayfadan hızlı biter.

Süreyi uzatan şey entegrasyonlardır. Online randevu sistemi, ödeme altyapısı, muhasebe programına bağlantı, çok dilli yapı. Bunlardan biri varsa 2-5 günlük bant geçerliliğini yitirir, çünkü dışarıdaki bir sistemle konuşan her bağlantı kendi başına test edilmek zorunda ve o testin süresini karşı tarafın hızı belirliyor.

Formların nereye düştüğü de bu adımda kararlaştırılır. Denetlediğimiz bir sitede teklif formu dışarıdan çalışıyor görünüyordu, gönderilen talepler ise hiçbir yere ulaşmıyordu; ekranda yalnız sahte bir referans numarası beliriyordu. Başka bir sitede randevu formunun arka ucu talebi sadece sunucu kaydına yazıyordu, e-postaya ya da panele bir şey gitmiyordu.

Formun nereye gideceğini baştan söyleyin. Bir catering projesinde teklif formunu e-posta yerine WhatsApp mesajına çevirdik, çünkü işletme sahibi talepleri telefonundan anında görmek istedi.

Adım 4: İçerik girişi

Metinler, fotoğraflar, hizmet açıklamaları ve iletişim bilgileri sayfalara yerleşir. Teknik olarak en kolay adım budur. Takvimde en çok bekleten adım da budur.

Sebebi basit. Metin yazmak işletmenin işidir ve işletmenin günü zaten doludur.

Metni kendiniz yazacaksanız başlamadan yazın. Yazamayacaksanız baştan söyleyin; içerik yazımı ayrı bir iş kalemidir ve süreye eklenir.

Kısa yol şu. Her hizmet için üç soruyu cevaplayın, gerisini toparlamak kolay. Bu hizmet kime uygun, ne kadar sürüyor, sonunda müşteri ne alıyor.

Fotoğraf tarafında bir uyarı var. Telefondan çekilmiş aydınlık bir kare, alakasız bir stok görselden iyi iş görür. Ama dosyaları ham hâlde göndermeyin. Bir restoran projesinde yüzlerce megabaytlık sıkıştırılmamış fotoğraf doğrudan site kaynağına girmişti; böyle bir site açılır ama yavaş açılır. Web sitesi hızının neden önemli olduğunu ayrı bir yazıda anlattık.

Adım 5: Test

Test adımı yarım gün ile bir gün arası sürer ve atlanmaması gereken tek adımdır.

Burada şunlara bakılır: her sayfa telefonda düzgün açılıyor mu, formlar gerçekten gidiyor mu, telefon numarasına tıklayınca arama başlıyor mu, sosyal medya ikonları doğru hesaba gidiyor mu, WhatsApp düğmesi doğru numaraya bağlanıyor mu.

Bir sitede sosyal medya ikonlarının hepsi hiçbir yere gitmeyen bir adrese bağlıydı. Tıklanınca ekran olduğu gibi kalıyordu. Görünüşte kusursuz, işlevde boş. Çıkıyor bu tür hatalar ancak testte.

Testi siz de yapın. Kendi telefonunuzdan siteye girin, formu gerçek bilgilerle doldurun, gönderin ve size ulaşan bildirimi bekleyin; bildirim gelmiyorsa siteyi teslim almayın, çünkü çalışmayan bir form sessizce müşteri kaybettirir ve bunu aylarca fark etmezsiniz.

Adım 6: Alan adı ve yayın

Yayın adımı teknik olarak kısadır. Dosyalar sunucuya çıkar, alan adı siteye yönlendirilir, site canlıya alınır.

İki şey bu adımı beklemeye çevirebilir.

.tr uzantısı belge isteyebilir

Türkiye'de .tr alan adlarını TRABİS yönetir. Bir kısmı serbest tahsislidir, bir kısmı için belge sunmak gerekir. TRABİS'in belgeli tahsis sayfası belgeli uzantıları "av.tr", "bel.tr", "dr.tr", "edu.tr", "gov.tr", "k12.tr", "kep.tr", "pol.tr" ve "tsk.tr" olarak sayıyor. Aynı sayfa başvurunun nasıl açılacağını da yazıyor, "Tahsisi sürecinde belge sunulması gereken alan adlarına ilişkin talepte bulunan kişi ya da kuruluşların Kayıt Kuruluşları sayfasında yer alan Kayıt Kuruluşları (KK)'ndan herhangi birini tercih ederek başvuru yapması gerekmektedir." Sonrasında "Başvurunun onaylanması halinde ise ilgili alan adı TRABİS tarafından tahsis edilir."

Bir diş hekimi dr.tr uzantısı istiyorsa bu onay süreci siteyi yapan taraftan bağımsız işler. Başvuru uygun bulunmazsa gerekçe ve eksiklikler bildirilir, düzeltip yeniden başvurulur. Bu yüzden belgeli uzantı isteyen işletmelerde alan adı başvurusunu projenin ilk günü açmak gerekir.

Serbest tahsisli uzantılarda böyle bir bekleme yoktur. Yaygın seçeneklerin çoğu ve uluslararası uzantılar aynı gün alınır.

Eski bir siteniz varsa geçiş anı

Mevcut bir site yeni siteyle değiştiriliyorsa alan adının yönü değişir. Bu değişikliğin dünyaya ulaşması anlık olmaz, çünkü alan adı kayıtları internet boyunca önbellekte tutulur.

Ne kadar tutulduğunu kaydın kendisi söyler. DNS standardı olan RFC 1035 bu sayıya TTL diyor ve tanımı şöyle veriyor, "TTL a 32 bit unsigned integer that specifies the time interval (in seconds) that the resource record may be cached before it should be discarded." Yani her kaydın üstünde, o kaydın ne kadar saklanacağını saniye cinsinden söyleyen bir sayı duruyor.

Herkese uyan bir yayılma süresi yok. Bekleme süresi eski kaydınızın TTL değerine bağlı. Geçişi planlıyorsanız yayın gününden önce bu değeri düşürmek işi kısaltır, ve bunu hosting ya da alan adı panelinizden siteyi yapan taraf sizin adınıza ayarlayabilir.

Bir de klasik hata var. Bir sitede alan adı, yayına alındıktan sonra bile örnek bir adres olarak kalmıştı. Teslim aldığınızda adres çubuğuna bakın.

Site yayında, Google'da yok

Burası en çok yanlış anlaşılan yer. Site teslim edildiği gün canlıdır, adresini yazan herkes girebilir. Google'da aramayla bulunması ayrı bir saattir ve o saati Google işletir.

Soruyor bunu neredeyse her işletme sahibi.

Google tarama süresini kendi belgesinde yazıyor, "Crawling can take anywhere from a few days to a few weeks." Aynı sayfa, yeniden tarama talebinin sonucu konusunda da temkinli, "Requesting a crawl does not guarantee that inclusion in search results will happen instantly or even at all." Yani talep bir bildirimdir, sıra numarası vermez.

Google arama işleyişini anlattığı belgede bunu daha da açık yazıyor, "Google doesn't guarantee that it will crawl, index, or serve your page, even if your page follows the Google Search Essentials."

Elinizdeki tek şey süreci başlatmak. Site yayına çıktığı gün Search Console'a eklenir ve site haritası gönderilir. Google keşif yollarını sayarken bunu da sayıyor, "Still other pages are discovered when you submit a list of pages (a sitemap) for Google to crawl."

İşletme adınızı aratınca sitenizin çıkması genelde en erken gerçekleşen şeydir. Hizmet aramalarında görünmek ayrı bir çalışmadır ve haftalarla değil aylarla ölçülür. Reklam vererek ilk günden görünmek isterseniz o başka bir yol; açılış sayfası tam olarak bunun için kurgulanır.

Süreyi kim uzatıyor

Aşağıdaki tablo iki süreyi ayırıyor. Soldaki sütun işi yapan tarafın harcadığı zaman, sağdaki sütun beklenen zaman.

Aşama aşama iş süresi ve takvimi uzatan şey
Aşamaİşi yapan tarafın süresiTakvimi uzatan şey
Kapsam ve sayfa planıYarım gün - 1 günKapsamın kararsız kalması, sonradan sayfa eklenmesi
TasarımAçılış sayfasında saatler, kurumsal sitede 1 gün civarıBelirsiz geri bildirim, birden çok karar verici
GeliştirmeSayfa sayısından çok entegrasyon belirlerRandevu, ödeme, çok dil gibi ek sistemler
İçerik girişiMetin hazırsa saatlerMetnin yazılmamış, fotoğrafın çekilmemiş olması
TestYarım gün - 1 günTestte çıkan gerçek hatalar (bu bekleme iyidir)
YayınAynı günBelgeli .tr başvurusu, eski kaydın TTL süresi
Google'da görünmeSizin elinizde değilGoogle'ın tarama takvimi
Aşama aşama iş süresi ve takvimi uzatan şey

Teklif alırken sorulacak asıl soru

Tabloya bakınca şu görünüyor. Ajans tarafındaki toplam iş birkaç gün. Geri kalan her şey işletmeden ya da üçüncü taraftan geliyor, ve bir projenin neden üç haftaya yayıldığını anlamak istiyorsanız sağdaki sütuna bakmanız yeterli.

Bekleme süresi ölçülmediği için kimse ona bakmıyor.

Oysa teklif alırken sorulacak en yararlı soru budur. "Sizin tarafınızdaki iş kaç gün, benden ne beklediğiniz kaç gün?" Cevabı net veremeyen bir ekip süreci sizinle birlikte planlamamış demektir.

Bu süreler ne zaman geçerli olmaz

24-36 saat ve 2-5 günlük bantlar tanıtım siteleri içindir. Şu durumlarda geçerli değildir:

  • Ürün satışı yapılan bir e-ticaret sitesi kurulacaksa
  • Üyelik, panel ya da randevu sistemi gibi bir yazılım yazılacaksa
  • Site birden fazla dilde yayınlanacaksa
  • Metinlerin tamamı sıfırdan yazılacaksa
  • Marka kimliği (logo, renk, yazı tipi) henüz yoksa
  • Belgeli bir .tr uzantısı bekleniyorsa

Bu kalemlerden biri varsa süre baştan ayrı konuşulur. Var olmayan bir süreyi vaat etmek kimsenin işine yaramaz.

Hızın kendisi de her zaman doğru hedef değil. Reklam bütçesi hazır ve kampanya haftaya başlayacaksa hızlı teslim değerlidir. Ama marka kimliği oturmamış bir işletmede üç gün kazanmak için yanlış bir görünüşe bağlanmak, sonradan baştan yapılacak bir iş üretir.

Bu işi kime yaptırmalı

Kendiniz hazır bir platformla kuracaksanız teknik kısım bir hafta sonunuzu alır. Sonrasında hosting, güncelleme ve yedek işleri size kalır.

Bir ekiple çalışacaksanız teklif alırken süreyi tek başına sormayın. Sürenin hangi varsayıma dayandığını sorun: içeriği kim yazıyor, kaç revizyon turu var, alan adı kimin adına kayıtlı olacak, teslimden sonra kaç ay destek veriliyor. Maliyet kalemlerinin dökümünü web sitesi yaptırma fiyatları yazısında tek tek yazdık, paket oluşturucu üzerinden de kapsamı kendiniz kurabilirsiniz.

Reklam için tek sayfalık hızlı bir çözüm arıyorsanız açılış sayfası tasarımı hizmetimizde içerik ve onay hazır olduğunda teslim 24-36 saat içinde yapılır. Çok sayfalı bir tanıtım sitesi gerekiyorsa kurumsal web sitesi tarafında bant 2-5 gün.

İkisinde de saat, listedeki malzemeler elimize geçtiğinde başlar.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

Bu rehberi faydalı buldunuz mu? Paylaşın.

YG

Yusuf Güner

Yazılım ve teknik taraf

LineraSoft; yerel işletmeler için web sitesi, Google İşletme Profili, Google ve Meta reklamları üzerine çalışan İstanbul merkezli bir dijital ajanstır. Rehberlerimizde sahada uyguladığımız yöntemleri sade bir dille paylaşıyoruz.

Diğer yazılarına bakın